Ibrahim Tatlises olayina halkin tepkisinin ne oldugunu inceleyecegiz, ama once bir iki temel noktayi aciklayacagim.

Sentiment analysis(duygu analizi) denen, metinlerdeki duygulari inceleyip siniflandirma arastirmalarina batida cok onem veriliyor. Ulkemizde henuz boyle bir calismaya rastlamadim. Duygu analizinde 2-3 tane temel nokta var; oncelikle verilen metinde, mesela bir haber yorumunda, neden bahsedildigini anlayacaksiniz, daha dogrusu yazacaginiz bilgisayar programi bunu farkedecek. Daha sonra bahsedilen seyin hangi ozelliginden bahsedildigini anlayacaksiniz.

Oncelikle hangi yorumlarda sizin urununuzden bahsedildigini anlamaya calismalisiniz. Mesela Nokia, Nokia 6310 urunu hakkindaki dusunceleri internetteki yorum siteleri, forumlar ve sosyal aglardan anlamaya calisiyor olsun. Once icinde Nokia 6310 gecen yorumlari bulmali, daha sonra da telefonun hangi kismindan bahsedildigini anlamalisiniz(pil, ekran, ses vs.). Son asamada ise  yorumda gecen kelimelerle hangi duygunun ifade edildigini bulmalisiniz. Cogu zaman yorumlar olumsuz/olumlu olarak siniflandirilir. Bazen de uzuntu/nefret/mutluluk gibi alt duygulari bulmaya calisirsiniz. Bunu yapmak anlatmaktan cok daha zor. Ustelik yazilan programlar sadece belirtilen dilde calisirlar; Ingilizce metinleri anlamak icin yazdiginiz bir program Turkce’de calismaz. Turkce sondan eklemeli bir dil oldugu icin de kelimelerle neyin ifade edildigini anlamak daha da zordur.

Batida duygu analizi icin onlarca sirket kuruluyor, ve bunlarin cogunlugu da cok fazla insanin yorum yazdigi siteleri inceliyor. Mesela son zamanlarda kurulan sirketlerin cogu Twitterdaki metinleri analiz ediyor, cunku herhangi bir konuda milyonlarca tweet bulmak mumkun.

Bunlari asil anlatmak istedigim konuda fikir sahibi olmaniz icin verdim. Asil konumuz Ibrahim Tatlises. Bildiginiz gibi bir suikast sonucu Ibrahim Tatlises su an bir hastanede komada yatiyor. Halkin boyle aci bir olay karsisinda uzulmesini, en azindan dayanisma duygularini ifade etmesini beklersiniz degil mi? Maalesef tam tersi bir durum var.

Duygu analizinin en basit kismini uygulayacagiz; bir varligin(Ibrahim Tatlises) farkli ozelliklerini(ses, gorunum, ozel hayat) degil, dogrudan kendisini arastiracagiz. Ustelik, yorumlarin alt duygularini(nefret, mutluluk, keder vs.)  arastirmayacagiz,  yorumlari sadece olumlu/olumsuz olarak siniflandiracagiz.

Twitter veya Facebookta yazilan metinlere puan verilemiyor, o yuzden gazetelerin internet sitelerindeki yorumlari inceleyecegiz. Her yorumu olumlu(suikaste uzulen veyaIbrahim Tatlises’e destek veren) veya olumsuz(suikaste sevinen veya Ibrahim Tatlises’i elestiren) olarak ayirip, bu yorumlara verilen oylara bakacagiz. Sabah gazetesinde fazla yorum bulunmadigi icin ve Hurriyet sadece oranlari verdigi icin, sadece Milliyet gazetesine bakacagiz.

Icinde duygu bulunan, ve puanlanmis 246 yorumu inceledim.

Oncelikle yorum sayisinin azligi sizi sasirtmis olmali, normalde boylesine buyuk bir habere binlerce yorum gelir, ve Milliyet’te son iki gundur onlarca Tatlises haberi vardi. Neden bu kadar az yorum var? Cevabini bu yazinin sonunda kendiniz verebileceksiniz.

Ikinci grafigimiz olumlu ya da olumsuz yorumlara verilen puanlar. Asagida Milliyet  sitesinde bulunan puanlama sistemini goreceksiniz. Yesil alandaki sayi yorumu destekleyenleri, kirmizi alandaki sayi ise yorumu desteklemeyenleri gosteriyor.


Milliyet Yorumlari

Once olumlu yorumlar yazanlara nasil tepki verildigine bakalim. Asagidaki grafikte olumlu yorumlara kac adet puan verildigini goreceksiniz.

Gordugunuz gibi halk Ibrahim Tatlises icin uzuntu ifade eden yorumlari pek sevmemis. Toplam 33000 puandan 20411 tanesi bu yorumlarin begenilmedigini ifade ediyor, yaklasik %60 gibi bir oran var.

 

Peki halk Ibrahim Tatlisesi elestiren, destek olmayan yorumlara ne tepki gostermis? Asagida da bunun grafigini bulacaksiniz.

Olumsuz yorumlara verilen puanlardan 3874 tanesi, yani yaklasik %75’i Ibrahim Tatlises’i elestiren yorumlara katiliyor. Suikaste ugrayan, beyni parcalanan bir insani elestirmek icin bundan daha iyi bir zaman olamaz herhalde!

Aslinda herseyin ortalamasini aldiginizda bir yoruma verilen cok fazla olumsuz veya olumlu oy genel dengeyi degistirebilir. o yuzden, yorumlari bireysel ele alalim. Kac tane olumlu yorum genel olarak begenilmis(yani olumlu puanlar olumsuz puanlardan fazla), ona bakalim.

Gordugunuz gibi, neredeyse hic bir olumlu yorum cogunluk tarafindan begenilmemis. 221 olumlu yorumdan sadece 26 tanesi genel olarak begenilmis. Bu %10 gibi bir oran yapiyor. Peki ayni seyi olumsuz yorumlarda arastirirsak neler cikiyor?

Gordugunuz gibi 25 olumsuz yorumdan 24 tanesi genelde begenilmis, sadece 1 tanesi begenilmemis. Aslinda o yorum su:

İmparator oldu ama olmaya çalışırken yanlış yollara saptı sanırsam ki düşmanları çokmuş… Ben daha çok asistanına üzüldüm

En fazla olumlu veya olumsuz puan alanlari da vereyim. En fazla olumsuz puani alan olumlu yorum su oldu:

TATLISES gerçekten bu ülkede yetenegiyle kendini kabul ettirmiş bir sanatçı

Suikast haberleri bu yorumun gecerliligini tartismak icin iyi bir yer degil gibime geliyor.

En fazla olumlu puani alan olumsuz yorumsa su:

Bu kadar olumsuz oy alması, toplumda olumsuz bir imajının olduğunu da gösteriyor. Demek ki pek de güzel etki bırakmamış bizlerde

Aslinda sonuc cikarmak icin elimizde fazla data yok, fakat su yoruma gelen 282 olumsuz puan olayin vehametini anlatiyor:

İster sevin ister sevmeyen ancak olaya ne kadar dar acıdan bakıyorsunuz.Bu bir insan hayatı.Oda bizler gibi Allahın kulu.

En acimasiz yorumlarsa sunlar:

mevlam neyler neylerse güzel eyler

zamanı dolduysa boşuna umutlanmayın

Sonuc cikarmak istemiyorum, ama en azindan ulkede ruh halinin cok saglikli olmadigini dusunuyorum.

Advertisements